Loonsanctie voorkomen: wat UWV toetst in het re-integratieverslag

Een loonsanctie is voor werkgevers de duurste uitkomst van twee jaar verzuimbegeleiding: maximaal 52 weken langer loon doorbetalen, boven op de twee jaar die er al op zit. De goede boodschap is dat het geen loterij is. Wat UWV toetst ligt vast, en vrijwel elke sanctie is terug te voeren op een handvol herkenbare fouten.

Wat een loonsanctie betekent

Bij de WIA-aanvraag, rond week 93, beoordeelt UWV het re-integratieverslag. Vindt UWV de re-integratie-inspanningen onvoldoende, dan verlengt het de loondoorbetalingsplicht met maximaal een jaar. In die periode loopt niet alleen het loon door: ook de re-integratieverplichtingen en het opzegverbod tijdens ziekte blijven gelden, en de WIA-beoordeling wordt uitgesteld. Het gaat dus niet om een boete maar om een opdracht: alsnog doen wat er had moeten gebeuren.

Wat het re-integratieverslag moet bevatten

Het verslag is geen samenvatting achteraf, maar de optelsom van wat er twee jaar lang is vastgelegd. Daarin horen in elk geval thuis:

• de probleemanalyse van de bedrijfsarts;
• het plan van aanpak en alle bijstellingen daarvan;
• de eerstejaarsevaluatie;
• het actueel oordeel van de bedrijfsarts en de medische informatie die daarbij hoort;
• de eindevaluatie;
• het oordeel van de werknemer over het verloop van de re-integratie.

Ontbreken er stukken, dan is dat een administratieve tekortkoming. Die is meestal snel te herstellen. De inhoudelijke toets is een ander verhaal.

De RIV-toets: drie vragen

1. Is er een bevredigend re-integratieresultaat?

Werkt de medewerker structureel, in passend werk, op een reële loonwaarde? Dan is de toets doorgaans snel klaar. Is dat resultaat er niet, dan verschuift de blik naar de inspanningen.

2. Waren de inspanningen voldoende?

UWV kijkt of de juiste stappen tijdig zijn gezet: probleemanalyse en plan van aanpak op tijd, serieuze benutting van de mogelijkheden in spoor 1, en een tijdige start van spoor 2 toen intern perspectief uitbleef. Daarbij weegt niet alleen wat er is gedaan, maar ook of het paste bij de vastgestelde belastbaarheid. Re-integreren in werk dat de medewerker aantoonbaar niet aankan telt niet als inspanning; werk aanbieden dat wel passend was maar niet is geprobeerd, telt als gemiste kans.

3. Is er een deugdelijke grond?

Voor een tekortkoming kán een goede reden bestaan: een operatie die alles stillegde, een werkgever die aantoonbaar geen passende functie hééft, een medewerker die niet meewerkte. Maar die grond moet blijken uit het dossier, op het moment zelf vastgelegd. Een reconstructie achteraf overtuigt UWV zelden.

Waar het in de praktijk misgaat

De tekortkomingen die wij in dossiers tegenkomen zijn opvallend vaak dezelfde:

• Spoor 2 te laat gestart. Uiterlijk rond de eerstejaarsevaluatie moet duidelijk zijn of intern perspectief reëel is. Wordt spoor 2 pas in het tweede jaar opgestart zonder onderbouwing waarom dat mocht wachten, dan is dat de klassieker onder de sancties.
• Geen onderbouwing van wat er nog kán. Er is wel een oordeel over de belastbaarheid, maar niemand heeft dat vertaald naar de functie en naar de mogelijkheden binnen de organisatie.
• Wel gedaan, niet vastgelegd. Gesprekken, aangeboden functies, afgewezen aanpassingen: als het niet in het dossier staat, is het voor UWV niet gebeurd.
• Het plan van aanpak niet bijgesteld. Een plan uit week 8 dat twee jaar ongewijzigd blijft, laat zien dat er niet is gestuurd.
• Passend werk aangeboden dat niet passend was. Goedbedoeld, maar het telt niet mee en het kost tijd.

Wat opvalt: geen van deze punten gaat over onwil. Ze gaan over te laat scherp krijgen wat er nog kan, en over keuzes maken zonder ze te onderbouwen.

Toch een sanctie? Het bekortingsverzoek

Een loonsanctie duurt niet automatisch het volle jaar. Bij een inhoudelijke tekortkoming geeft UWV aan wát er ontbreekt. Herstelt u dat alsnog, dan kunt u een bekortingsverzoek indienen: UWV beoordeelt of de tekortkoming is opgeheven en kan de sanctie beëindigen, waarna de WIA-aanvraag wordt hervat. Dat vraagt wel om een aantoonbaar herstel, niet om een toelichting waarom het destijds anders liep. In de praktijk betekent het meestal: alsnog een gedegen arbeidsdeskundige beoordeling laten uitvoeren en de gemiste stappen daadwerkelijk zetten.

Wat u nú kunt doen

Het moment om een sanctie te voorkomen ligt niet vlak voor de WIA-aanvraag, maar rond de eerstejaarsevaluatie. Dat is het punt waarop een arbeidsdeskundig onderzoek beide veelvoorkomende fouten in één keer ondervangt: het maakt scherp wat er nog kan, en het legt de onderbouwing van die keuze vast op het moment zelf. Lees ook wanneer een arbeidsdeskundig onderzoek nodig is.

Twijfelt u vlak voor de WIA-aanvraag over een dossier, laat het dan toetsen door een senior arbeidsdeskundige vóórdat UWV dat doet. Een dossieranalyse kost een fractie van 52 weken loon.

Vragen over wat dit voor uw dossiers betekent? Leg uw casus voor aan AD-Consult.