Wanneer is een loonwaardeonderzoek zinvol?

Wanneer een medewerker na ziekte of met een beperking aan het werk is in aangepast of ander werk, ontstaat vroeg of laat de vraag naar de waarde van die arbeid. Presteert de medewerker zoals een collega zonder beperkingen in dezelfde functie, of ligt de arbeidsprestatie daar aantoonbaar onder? Een loonwaardeonderzoek beantwoordt die vraag objectief. De vraag is vooral: wannéér is dat zinvol?

Wat een loonwaardeonderzoek meet

Een loonwaardedeskundige beoordeelt de feitelijke arbeidsprestatie in de uitgeoefende functie: tempo, kwaliteit en inzetbaarheid, afgezet tegen de normfunctie. Dat is het niveau dat van een volwaardig presterende medewerker in deze functie mag worden verwacht. De uitkomst is een percentage. Sinds 1 juli 2021 geldt daarvoor één wettelijk voorgeschreven werkwijze, de uniforme loonwaardebepaling, zodat het resultaat niet afhangt van wie het onderzoek uitvoert of welke gemeente erbij betrokken is.

Vier situaties waarin het speelt

Loonkostensubsidie en de banenafspraak

Voor mensen die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen, is de loonwaarde de basis onder de loonkostensubsidie. De werkgever betaalt het volledige loon; de gemeente compenseert binnen de kaders van de Participatiewet het verschil tussen de vastgestelde loonwaarde en het minimumloon. Zonder meting geen subsidie, en dus geen sluitende businesscase voor een plaatsing via de banenafspraak.

Structureel aangepast werk na verzuim

Een medewerker hervat in aangepast werk en het beeld stabiliseert: de uren liggen vast, de taken zijn duidelijk. Dan komt de vraag of loon en prestatie nog met elkaar in verhouding staan. Een meting maakt dat gesprek zakelijk in plaats van ongemakkelijk, omdat er cijfers liggen in plaats van indrukken.

Herplaatsing in een andere functie

Wordt iemand herplaatst in ander passend werk, dan is de loonwaarde de onderbouwing onder reële loonafspraken bij die nieuwe functie.

In de aanloop naar het einde van de wachttijd

Rond het tweede ziektejaar speelt de restverdiencapaciteit. Een loonwaardeonderzoek laat concreet zien wat iemand in de praktijk realiseert, naast de theoretische inschatting die UWV maakt.

Wanneer het nog te vroeg is

Een loonwaardeonderzoek is een meting van de praktijk. Die praktijk moet er dus wél zijn:

• De medewerker is net gestart. Een inwerkperiode zegt niets over de structurele prestatie; wat u dan meet is de leercurve.
• De taken staan nog niet vast. Verandert het takenpakket om de paar weken, dan is er geen stabiele normfunctie om tegen af te zetten.
• De belastbaarheid is nog sterk in beweging. Bij een opbouwschema dat nog loopt, is de uitkomst binnen een maand achterhaald.
• Er is geen loonwaardevraag maar een inzetbaarheidsvraag. Is nog onduidelijk wélk werk passend is, dan hoort daar eerst een arbeidsdeskundig onderzoek bij. Loonwaarde meet je pas als het werk vaststaat.

Wat u nodig heeft voordat het onderzoek start

Een vlotte meting begint met een compleet beeld. Zorg dat het volgende beschikbaar is: de functieomschrijving of een beschrijving van de feitelijke taken, het aantal contracturen en het rooster, de functionele mogelijkhedenlijst of het inzetbaarheidsprofiel, en een leidinggevende die de medewerker dagelijks ziet en dus over het werk kan vertellen. Ontbreekt dat laatste, dan mist de meting haar belangrijkste bron.

Wat de uitkomst betekent

De loonwaarde is geen oordeel over iemand als werknemer, maar een meting van prestatie in één specifieke functie. Dezelfde medewerker kan in ander werk een heel andere loonwaarde hebben. Dat is belangrijk om te benoemen richting de medewerker, want het getal voelt persoonlijker dan het is.

Praktisch levert de uitkomst twee dingen op. In de Participatiewet is het de rekenbasis onder de loonkostensubsidie. In een verzuim- of herplaatsingsdossier is het de onderbouwing onder afspraken over loon, uren en het vervolg — en een toetsbaar document als er later discussie ontstaat.

Hoe vaak opnieuw meten?

Dat hangt af van het kader. Bij loonkostensubsidie bepaalt de gemeente wanneer een herbeoordeling nodig is; die regels zijn de afgelopen jaren aangepast, dus stem dat af met de betrokken gemeente. In een verzuimdossier is een nieuwe meting vooral zinvol wanneer de belastbaarheid, de functie of het takenpakket wezenlijk verandert. Meet u zonder aanleiding opnieuw, dan bevestigt u meestal alleen wat er al lag.

Wie voert het uit?

Loonwaardeonderzoek wordt uitgevoerd door loonwaardedeskundigen die werken volgens de uniforme loonwaardebepaling, op de werkplek en met hoor en wederhoor. Binnen het netwerk van AD-Consult wordt per opdracht een deskundige geselecteerd die past bij sector en situatie; zie ook Kwaliteit en borging. Werkt u als gemeente of sociaal werkbedrijf met volumes, kijk dan bij loonwaardeonderzoek voor gemeenten en sociale werkbedrijven.

Hoe het onderzoek stap voor stap verloopt, leest u in Loonwaarde bepalen: zo werkt het in de praktijk.

Een casus voorleggen of direct een onderzoek aanvragen? Neem contact op met AD-Consult — u ontvangt een concreet voorstel met vraagstelling, tarief en planning.