Ondernemers in letselschadezaken: waarom arbeidsvermogen hier anders weegt

Bij werknemers in loondienst is verlies van arbeidsvermogen na een ongeval al een zorgvuldige rekensom. Bij zelfstandig ondernemers komt daar een laag bovenop: persoon en bedrijf zijn vaak niet te scheiden.

Winst is geen loonstrook

Het inkomen van een ondernemer schommelt met de markt, met investeringen en met keuzes die de ondernemer zelf maakt. De vraag is niet alleen wat er dit jaar aan winst wegvalt, maar wat de onderneming zonder het letsel aannemelijk had gekund — en welke rol de getroffen persoon daarin precies vervulde. Dat vraagt om reconstructie in plaats van aflezen.

Ook zelfwerkzaamheid telt

Naast het werk in de onderneming valt vaak ook zelfwerkzaamheid weg: onderhoud aan huis en tuin dat iemand voorheen zelf deed. Ook dat is een zelfstandige schadepost die arbeidsdeskundig onderbouwd kan worden.

Wat er precies wordt gereconstrueerd

Bij een ondernemer is de schadevraag opgebouwd uit meerdere lagen, die elk hun eigen onderbouwing vragen:

• De rol in de onderneming. Welke taken deed de ondernemer zelf, hoeveel uur, en hoe onmisbaar was dat? Een eigenaar die vooral aanstuurt, valt anders uit dan een eigenaar die zelf op de steiger stond.
• Het verloop zonder ongeval. Hoe had het bedrijf zich naar verwachting ontwikkeld? Daarbij horen zowel goede als kwade kansen: een groeiende orderportefeuille telt mee, maar een krimpende markt ook.
• Wat er nog kan. Welke taken zijn nog wel uitvoerbaar, eventueel met aanpassingen of in minder uren?
• Wat overdraagbaar is. Kan het zware werk worden uitbesteed of kan er personeel bij? En wat kost dat, afgezet tegen de marge?

Die laatste twee vragen zijn de kern. Het verlies zit niet in wat de ondernemer niet meer kán, maar in wat er overblijft nadat alle redelijke aanpassingen zijn doorgevoerd.

Waarom aannames hier duur zijn

Omdat er geen loonstrook is, wordt er in ondernemersdossiers vaker geredeneerd vanuit aannames: over de omzetontwikkeling, over de vervangbaarheid, over wat gebruikelijk is in de branche. Elke aanname die niet expliciet is gemaakt, wordt later een discussiepunt. Een arbeidsdeskundig rapport hoort daarom niet alleen de conclusie te geven, maar ook de aannames waarop die rust, zodat partijen erover kunnen spreken in plaats van erover te vallen.

Zelfwerkzaamheid: de post die vaak wordt vergeten

Naast het werk in de onderneming valt vaak ook zelfwerkzaamheid weg: onderhoud aan huis en tuin dat iemand voorheen zelf deed. Bij ondernemers speelt dat vaker dan gemiddeld, omdat het juist mensen zijn die gewend zijn zelf de handen uit de mouwen te steken. Ook dit is een zelfstandige schadepost, en ook die is arbeidsdeskundig te onderbouwen: welke taken deed betrokkene, in welke omvang, en wat is daarvan nog haalbaar?

Wanneer schakelt u een arbeidsdeskundige in?

Het liefst voordat partijen zich op een standpunt hebben vastgelegd. Zodra duidelijk is dat er blijvende beperkingen zijn en het inkomen uit de onderneming ter discussie staat, is een arbeidsdeskundige beoordeling zinvol. Wachten tot de standpunten ver uiteen liggen, maakt het gesprek moeilijker: het rapport wordt dan gelezen als een zet in de onderhandeling in plaats van als gedeelde feitenbasis.

Een gezamenlijke opdracht heeft daarbij de voorkeur, maar een eenzijdige opdracht kan ook. In beide gevallen werken wij met hoor en wederhoor, zodat betrokkene op het concept kan reageren voordat het rapport definitief wordt.

Wat de arbeidsdeskundige toevoegt

Een arbeidsdeskundige brengt in kaart wat de ondernemer feitelijk deed, wat daarvan nog kan, wat overdraagbaar is en wat structureel verloren gaat — en vertaalt dat naar een onderbouwing die partijen verder helpt, passend binnen de Gedragscode Behandeling Letselschade. Lees meer over arbeidsdeskundig onderzoek bij letselschade.

Een letselschadedossier met een ondernemer voorleggen? Neem contact op met AD-Consult.